Door Leonardo Bianchi

Vertaald uit het Italiaans. Het origineel is te vinden op: Le assurde accuse di satanismo e stregoneria a Elena Cecchettin.

Op 18 november 2023 werd het levenloze lichaam van Giulia Cecchettin gevonden bij het meer van Barcis in de provincie Pordenone (Friuli-Venezia Giulia). De 22-jarige vrouw was tussen 11 en 12 november ontvoerd door haar ex-vriend Filippo Turetta, die later in Duitsland werd gearresteerd op beschuldiging van opzettelijke doodslag met voorbedachten rade.

Zowel vanwege de gruwelijkheid van deze feminicide als vanwege de jeugdige leeftijd van de hoofdrolspelers kreeg de affaire onmiddellijk veel aandacht in de media. In het begin – de tijd van de vermissing – werd er in de media veel gesproken over een ‘liefdesvlucht‘ of andere fantasierijke scenario’s. Daarna verschoof de aandacht naar de dynamiek van het misdrijf en de sociale implicaties ervan, maar ook naar de familie van het slachtoffer – en in het bijzonder naar Elena Cecchettin, de zus van Giulia.

Op haar Instagram profiel plaatste ze een foto samen met haar zus Giulia, en gaf ze verschillende posts door van feministische schrijvers en activisten. Ze legde ook enkele verklaringen af aan de pers, waarin ze de daad van Turetta probeerde te contextualiseren door de systemische aspecten ervan te benadrukken. In een brief die op 20 november 2023 door de Corriere della Sera werd gepubliceerd schreef Elena Cecchettin bijvoorbeeld: “Turetta wordt vaak gezien als een monster, maar hij is geen monster. […] De ‘monsters’ zijn niet ziek, het zijn normale kinderen van het patriarchaat en de cultuur van verkrachting.

Feminicide, vervolgde Cecchettin, “is geen misdaad uit passie, het is een misdaad van macht” en is ook “een staatsmoord, omdat de staat ons niet beschermt“. Tot slot, besloot de vrouw, “houd geen minuut stilte voor Giulia, voor Giulia moeten we alles in vuur en vlam zetten“.

Ze zei dezelfde woorden voor de camera’s van het televisieprogramma Dritto e Rovescio dat op 19 november op Rete 4 werd uitgezonden. Haar toespraak circuleerde ook op grote schaal op sociale netwerken: alleen al de clip op het X-profiel van het programma heeft 3 miljoen views en 15 duizend likes gekregen.

De houding van Cecchettin heeft veel politieke controverse veroorzaakt en zelfs tot samenzweringstheorieën over hekserij en satanisme geleid.

Complottheorieën over de zus van het slachtoffer

Op 19 november 2023 beschreef het dagblad Libero de woorden van Cecchettin bijvoorbeeld als een ‘uitglijder’ waarachter ‘het legitiem is om te speculeren dat er de hand is’ van niet nader genoemde ‘kwaadaardige meesters’, die ‘ervoor zouden kiezen om politiek te bedrijven met behulp van deze tragedie’.

Verschillende gebruikers op X richtten zich ook op het sweatshirt dat ze droeg in het interview met Dritto e Rovescio, dat volgens hen ‘luciferisch’ was omdat het een omgekeerd pentagram bevatte – een magisch symbool dat wordt geassocieerd met satanisme.

Stefano Valdegamberi, regionaal gemeenteraadslid uit Veneto en verkozen met de lijst van Luca Zaia, sprak in een Facebookbericht ook van een “sweatshirt met bepaalde satanische symbolen”.

Het is eigenlijk een kledingstuk van het merk Thrasher, het beroemdste skateboardtijdschrift ter wereld, en het symbool op de voorkant van het sweatshirt, dat Skate Goat heet, bevat ironisch genoeg enkele iconografische elementen van het satanisme, maar heeft als zodanig niets met satanisme te maken. Volgens Kirsty Smith, schrijfster van een artikel over de invloed van Thrasher t-shirts op mode en cultuur, staat het logo voor “een houding van verzet […] tegen maatschappelijke regels en druk, maar ook nieuwsgierigheid en acceptatie van de waarden van anderen”.

Maar de jacht op ‘satanische symbolen’, die Cecchettin volgens de interpretatie van sommige gebruikers opzettelijk met haar Instagram-profiel zou hebben verspreid, begon bij dat sweatshirt.

Op basis van haar gothic stijl werd het meisje beschuldigd van het beoefenen van ‘zwarte magie en occulte rituelen door toegewijd te zijn aan de duivel’. Degenen die dit verhaal deelden, gingen zelfs zo ver om te beweren dat Turetta ‘bezeten zou zijn door rituelen, of op een andere manier gek gemaakt en gebruikt zou worden als een marionet om het kwaad uit te voeren’.

Dit is niet het einde van het verhaal: op basis van enkele foto’s van het Instagram-profiel van Cecchettin heeft de aanhanger van de Lega Valdegamberi de dosis op Facebook verder opgevoerd. In een commentaar gepubliceerd onder bovengenoemd bericht, definieerde het raadslid het meisje als “een bezoeker van sociale centra en de bestie di satana“, in de hoop dat “de rechterlijke macht deze niet onbelangrijke elementen in overweging zal nemen”, aangezien “excusatio non petita accusatio manifesta (Een excuus waar niet om werd gevraagd, is een duidelijke (zelf)beschuldiging) zoals de klassieken plachten te zeggen”.

Onder de aanhangers van deze versie is ook de bekende samenzweringstheoreticus Cesare Sacchetti, die op Telegram een foto van Elena Cecchettin van Instagram plaatste en wees op ‘een omgekeerd kruisbeeld op haar voorhoofd’ en ‘andere foto’s met pentakels’ verspreid over haar profiel. Vanwege deze ongefundeerde beschuldigingen was de hashtag #Satana op 20 november enkele uren lang het trending topic van X.

Volgens deze theorie, kort gezegd, zou het familielid van een slachtoffer van vrouwenmoorden een aanhanger van het satanisme zijn, toegewijd aan hekserij – de vrouwenhatende en seksistische laster bij uitstek, zoals sociologe Silvia Federici uitlegt in haar essay Heksenjacht, oorlog tegen vrouwen. En in een wrede verdraaiing van de werkelijkheid zou ze een niet nader gespecificeerde rol hebben gespeeld bij de moord op haar zus.