Elishéva Gottfarstein

 

Vertaling van: Tsedek – Neturei Karta : les Juifs préférés des antisémites (6 maart 2024)

YouTube : https://youtu.be/K8-BN8GQllA

 

Sinds 7 oktober zijn anti-Zionistische Joodse groeperingen alomtegenwoordig in de media. Ze worden uitgenodigd in populaire tv-programma’s, worden door journalisten tijdens prime time geïnterviewd en hun uitspraken gaan viraal op sociale media. Sommige van deze groeperingen zijn seculier en beroepen zich op linkse sociaal en politiek ideeën, andere zijn fundamentalistische Joden wier leven wordt bepaald door strikte religieuze voorschriften. Hoewel ze op het eerste gezicht niets met elkaar gemeen lijken te hebben, zijn hun ideologische drijfveren toch erg vergelijkbaar.

 

De Neturei Karta of het fundamentalistische messianisme

 

Allereerst de Neturei Karta, Aramees voor ‘De Wachters van de Stad’. Het is een groep ultraorthodoxe joden die in een enclave in de uiterst religieuze wijk Mea Shearim in Jeruzalem woont. Hoewel de meeste van deze ultraorthodoxe bewegingen streven naar sociale afzondering en vijandig staan tegenover de seculiere staat, richt de minderheid van de Neturei Karta haar levenswijze op een specifiek doel: de vernietiging van de staat Israël. Volgens hen is het huidige bestaan van een Joodse staat een ketterij, een belediging voor God, omdat alleen Hij het einde van de ballingschap kan inluiden door de Messias te sturen om de Joden die Zijn wet naleven te bevrijden. De Neturei Karta onderscheiden zich van hun ultraorthodoxe tegenhangers – die ook wachten op de komst van de in de Teksten aangekondigde Verlosser – doordat zij van mening zijn dat het bestaan van de Joodse staat de komst van de Messias vertraagt. Daarom heeft hun gemeenschap zich een fundamentele missie gesteld: de vernietiging van het zionisme, dat wil zeggen de Joodse nationale bevrijdingsbeweging. De rabbijnen van deze gemeenschap onderhouden dan ook zeer nauwe banden met alle verklaarde vijanden van de staat Israël.[1]

Deze organisatie, gebaseerd op een gemeenschappelijk streven om de Joodse staat te vernietigen, heeft ook tot doel gastvrijheid te vragen aan de naties die zij als overwinnaars uit deze confrontatie willen zien komen. De Neturei Karta zijn namelijk van plan om onder het juk te leven van toekomstige heersers die hun aanwezigheid willen tolereren en hen zo min mogelijk zullen onderdrukken. Voor deze gemeenschap zijn antisemitische vervolgingen namelijk inherent aan de ballingschap en vormen ze de rechtvaardige straf van God voor de ontrouw van Zijn volk. Strijden voor gelijke rechten komt neer op verzet tegen de goddelijke wil, en het doen gelden van het recht op een natie is de ultieme vorm van heiligschennis. Daarom zal volgens de Neturei Karta de uitroeiing van de zionistische joden de goddelijke toorn verzachten en hen in staat stellen om in de ogen van God te verschijnen als de “goede joden”, die hun lot aanvaarden en de toekomstige bevrijding verdienen.

Vanuit dit messiaanse perspectief vertegenwoordigt het zionisme dus het absolute kwaad. Daarom stellen de Neturei Karta de zionistische Joden gelijk aan de nazi’s. De nazi’s wilden het hele Joodse volk vernietigen, terwijl de zionisten de spirituele vernietiging ervan orkestreren door een nationaal recht op te eisen dat strijdig is met het goddelijke plan.

Hoewel ze slechts een minderheid vormen van een paar duizend individuen, organiseren de Neturei Karta hun communicatieplan op zeer uitgekiende wijze. Alle ontmoetingen met leiders die vijandig staan tegenover de Joodse staat en al hun happenings op Europese bodem worden systematisch in de media gebracht en massaal verspreid via sociale media. Deze overmatige media-aandacht wordt nog versterkt door het feit dat ze visueel het prototype belichamen van de vrome Jood die rechtstreeks uit zijn shtetl in Oost-Europa komt. Een zwarte jas en hoed, krullen, een lange baard, een kledingstijl die volledig overeenkomt met de karikaturale voorstellingen van Joden, die nog steeds vaak worden gezien als een zogenaamd religieuze, archaïsche en homogene groep.

Aan de basis van de ideologie van Neturei Karta ligt het geloof in een radicaal onderscheid tussen enerzijds de “goede Joden” – een minderheid die zich strikt aan de wet houdt en de ballingschap als een goddelijke straf aanvaardt – en anderzijds de “slechte Joden” – de overgrote meerderheid, al dan niet praktiserend, die zich aansluit bij de seculiere nationale bevrijdingsbeweging die in wezen als ketters wordt beschouwd.

Paradoxaal genoeg heeft deze minieme splinterbeweging van fundamentalisten, waarin mannen niet in het openbaar met vrouwen spreken en vrouwen zich alleen in streng religieuze kleding mogen vertonen, een seculiere tegenhanger in Frankrijk. Zonder dat er sprake is van religieus fanatisme, verbindt een verrassend ideologisch continuüm de Neturei Karta met het collectief Tsedek.

 

Het Collectief Tsedek of het dekoloniale messianisme

 

Dit collectief, opgericht in juni 2023, staat in directe verbinding met de beweging van de Union Juive Française pour la Paix (Franse Joodse Unie voor Vrede), die in de jaren 90 werd opgericht. De jonge oprichters van Tsedek zijn namelijk allemaal lid van de UJFP. Hoewel dit nieuwe collectief beweert een pluraliteit van joodse identiteiten [2] te omarmen, is de ideologische basis gebaseerd op één fundamenteel element: het bestempelen van het zionisme als het absolute kwaad. Deze karakterisering heeft bij hen niets theologisch, maar het zionisme wordt gelijkgesteld met een beweging die in zijn essentie koloniaal is, waardoor het onmiddellijk wordt gediskwalificeerd en aan de schandpaal wordt genageld.

Het zionisme is echter ontstaan in de context van de ontmanteling van de koloniale imperia en komt voort uit een zelfbeschikkingsbeweging die het Joodse volk een natiestaat wil geven, net als alle andere volkeren die nationale onafhankelijkheid eisen. Deze staat is bovendien bedoeld als een toevluchtsoord voor alle Joden die op de vlucht zijn voor pogroms en vervolging. In dezelfde context ontstond ook een Palestijns nationaal bewustzijn dat eveneens aanspraak maakte op het recht op zelfbeschikking. Daarom voorziet het verdelingsplan van 1947 in een grondgebied voor elk van beide volkeren. Deze territoriale verdeling werd echter alleen aanvaard door de Joden, aan wie de Arabieren bij de uitroeping van hun onafhankelijkheid de oorlog verklaren, omdat zij het bestaan van de Joodse staat naast hen, binnen de door de internationale gemeenschap vastgestelde grenzen, weigeren te aanvaarden.

Door het zionisme vanaf het begin als koloniaal imperialisme te bestempelen, negeren de UJFP en Tsedek bewust de emancipatoire dimensie van dit nationale project en discrediteren ze alle Joden die de oprichting van deze staat aanvaarden. Opnieuw wordt er een onderscheid gemaakt tussen enerzijds de ‘goede Joden’, een minderheid die nationale onafhankelijkheid afwijst, en anderzijds de ‘slechte Joden’, de overgrote meerderheid die deze onafhankelijkheid aanvaardt, zonder echter zelf in deze staat te wonen. Voor deze organisaties is de steun van de Joden voor het zionisme door simpelweg het bestaan van Israël goed te keuren de belangrijkste bron van het antisemitisme dat hen zelf treft. Omdat ze schuldig zijn aan zionisme, wordt deze vijandigheid tegen joden gelegitimeerd. In deze gedachtegang worden de joden dus verantwoordelijk voor het antisemitisme dat zij ondergaan en verdienen zij dus deze afkeer jegens hen. De enigen die aan deze gerechtvaardigde algemene haat ontsnappen, zijn dan ook de joden die oproepen tot de vernietiging van de staat Israël.

Maar zowel van een Joods kenmerk, in dit geval hun nationale identiteit, de enige en absolute oorzaak van het hedendaagse kwaad te maken, als de joden zelf verantwoordelijk te stellen voor de haat waarvan zij het doelwit zijn, vormen twee antisemitische stijlfiguren die in de loop van de geschiedenis regelmatig terugkeren.

Net als Neturei Karta gebruiken ook de UJFP en Tsedek bewust de identificatie van het zionisme met het nazisme om de joodse onafhankelijkheidsbeweging in haar wezen beter te kunnen criminaliseren. Pierre Stambul, een van de belangrijkste figuren van de UJFP, aarzelt niet om Ben-Gurion af te schilderen als een partner van de nazi’s die de door de Amerikaanse joden ingestelde economische blokkade doorbreekt. Het is waar dat de toekomstige premier van Israël in het begin van de jaren dertig onderhandelde met het regime van Hitler. Maar het doel van deze onderhandelingen was om meer dan 50.000 Joden op het nippertje te redden door hen uit Duitsland te halen en naar het mandaatgebied Palestina te laten emigreren. Een ander teken van collaboratie volgens Pierre Stambul is de zionistische oppositie tegen het Britse imperialisme, dat weliswaar aan de kant van de geallieerden staat, maar in 1942 de emigratie van Joden wil blokkeren, juist op het moment dat zij het doelwit zijn van een uitroeiingsbeleid. De activist van de UJFP bedenkt dus een nieuw soort collaboratie, eigen aan het zionisme, die erin bestaat Joodse levens uit de klauwen van de nazi’s te redden [3]…

Achter deze criminalisering van het wezen van het zionistische project – ten koste van de historische realiteit – schuilt de ontkenning van het recht van de Joden om een natiestaat te stichten. Deze politieke entiteit wordt namelijk uitsluitend gezien als een middel tot raciale onderdrukking met imperiale doelstellingen. Het streven naar een staatsstructuur die zich tegen andere naties kan verdedigen, zou dan ook op zich al een misdaad zijn. De collectieven Tsedek en UJFP delen deze logica met de essayiste Houria Bouteldja, theoretica van het begrip “filosemitisme van de staat”. Voor haar zou de bescherming die de Joden van de regering genieten tegen terugkerende dreigingen van aanslagen een verwerpelijk “voorrecht” zijn. Met andere woorden, Joden zouden niet beschermd moeten worden en ook niet zelf voor hun veiligheid moeten zorgen door een staat te stichten. Deze politieke conclusies, die geenszins voortkomen uit religieus fundamentalisme, komen echter eens te meer overeen met die van Neturei Karta: allen pleiten voor een terugkeer naar de kwetsbaarheid van de joden van vóór de Shoah.

Of het nu Tsedek, de UJFP, Neturei Karta of nog vele anderen zijn, al deze groeperingen hebben als bijzonderheid dat ze Joodse organisaties zijn en zich ook als zodanig profileren. Hoewel ze de Joodse autonomie als hun belangrijkste vijand aanwijzen, zijn ze verre van gedreven door enige vorm van “zelfhaat”. Integendeel, het joodse motief staat centraal in hun identiteit. Wat telt is het criminaliseren van de hele Joodse bevolking, die zich schuldig maakt aan het aanvaarden van een project van nationale emancipatie en zich daar radicaal van onderscheidt door zich te profileren als de ‘goede Jood’. In het ene geval in de ogen van God, in het andere in die van de dekoloniale stromingen. Zo kan een deel van de media deze antizionistische joodse groeperingen, die luidkeels hun Joodse identiteit uitdragen, warm verwelkomen, zolang ze de rest van de Joden maar vervloeken.

Daarom belichamen ze de figuur van de “uitzonderlijke Jood”, zoals getheoretiseerd door filosofe Hannah Arendt. Zij legt uit dat tijdens de publieke debatten over het toekennen van burgerschap aan Joden in het 19e-eeuwse Duitsland, de argumenten ten gunste van hen systematisch gebaseerd waren op een principe: het belonen van Joden die zich op een opmerkelijke manier onderscheidden. Alleen “deugdzame” en “getalenteerde” Joden verdienden burgerrechten, terwijl alle anderen hun pariastatus zouden behouden. De filosofe toont aan dat wat hen sindsdien kenmerkt, is dat ze “niet langer in staat zijn hun vrienden van hun vijanden te onderscheiden, of onderscheid te maken tussen een compliment en een belediging, en zich gevleid te voelen wanneer een antisemiet hen verzekert dat hij hen niet in zijn antisemitisme betrekt, dat zij uitzonderlijke Joden zijn.”

Deze uitzonderlijkheid berust vandaag de dag op de ondubbelzinnige afwijzing van de Joodse nationale modaliteit, die intrinsieke schuld met zich meebrengt. Voor de filosoof Jean-Claude Milner is deze hedendaagse afwijzing slechts een andere variant van wat hij de “Jood van de negatie” noemt. “Elke Jood van de negatie“, legt hij uit, “droomt van zichzelf als de enige Jood op aarde; en de laatste. De enige en laatste die van zichzelf kan zeggen ‘Ik ben Joods’ terwijl hij onschuldig blijft. Hij is er zo van overtuigd dat de naam Joods, behalve in zijn eigen persoonlijke geval, degene die hem draagt schuldig maakt.” Bovendien kapen deze “uitzonderlijke” of “negatieve” Joden, dat wil zeggen zij die bevrijd zijn van de schuld van zionisme, de woordenschat van verzoening en broederschap. Te beginnen met Tsedek, wat “Gerechtigheid” betekent in het Hebreeuws, of de UJFP, die zich het begrip pacifisme toe-eigent. Deze lexicale controle stelt hen in staat zich voor te doen als de “ideale Joden“: het bevorderen van een vrede die de vernietiging van de staat Israël vereist. Daarmee maken ze alle Joodse activisten onzichtbaar die er werkelijk aan werken het conflict te ontmijnen door de twee volkeren dichter bij elkaar te brengen en te hameren op het recht op zelfbeschikking van elk van hen. Deze zionistische Joodse activisten weerspiegelen ook de massale protestbewegingen die de Israëlische samenleving de afgelopen jaren hebben geschokt. Dezelfde activisten die op 7 oktober werden vermoord. Want binnen het zionisme schuilt de strijd voor gelijke rechten voor iedereen en het verzet tegen het beleid van Netanyahu. Dit is precies wat uitzonderlijke Joden ontkennen door de pacifistische woordenschat te kapen en te vervormen tot vijandigheid tegen Israël.

Achter deze opperste vijandigheid van fundamentalistische of seculier-dekoloniale Joden jegens de Hebreeuwse Staat schuilt een stille afwijzing van de Geschiedenis. De Geschiedenis die een nieuwe vorm van de Joodse conditie, het zionisme, heeft voortgebracht, zonder de messiaanse droom van de vernietiging van het Kwaad te vervullen. Israël werd gesticht, oorlogen duren voort, mensen scheuren elkaar uiteen en de Bevrijding heeft niet plaatsgevonden. Zich verraden voelend, eisen antizionistische Joden een omkeerbaarheid van de Tijd. Ze willen terugkeren naar het tijdperk van vóór 1948, daar bevroren blijven zodat messiaanse beloften altijd haalbaar blijven. Dit Joodse anachronisme, dat droomt van religieuze of politieke zuiverheid, omarmt niettemin een rampzalig nihilisme door te hopen op het einde van de Hebreeuwse Staat. Op 9 oktober, twee dagen na het verschrikkelijke bloedbad van 7 oktober, en toen de Joodse ontzetting op zijn hoogtepunt was, publiceerde de UJFP een persbericht om officieel haar steun aan Hamas te bevestigen [4].

Hoewel de Joodse wereld wordt gekenmerkt door een fantastische diversiteit: orthodox, seculier, antireligieus, links, rechts, Israëlisch, Asjkenazisch, Sefardisch, Jemeniet, Chassidische Joden, verkondigen en handhaven de uitzonderlijke Joden op hun beurt een radicale scheidslijn. Hun Joodse identiteit, hoog in het vaandel gedragen, is verbonden met de afwijzing van alle andere Joden, die zich schuldig hebben gemaakt door hun bestaan. En wanneer de Joden geconfronteerd worden met een tragedie komt hun vastberaden afwijzing van lijden, rouw en contemplatie naar voren.

[1] Twee reportages over de ideologie van Neturei Karta: Neturei Karta, la secte juive qui soutient le terrorisme palestinien en Neturei Karta: des ultra-orthodoxes antisionistes

[2] Presentatie van Tsedek: https://blogs.mediapart.fr/tsedek

[3] Podcast in twee delen: https://spectremedia.org/minuit-dans-le-siecle/?episode=1514&playing=1514

[4] Persbericht: https://ujfp.org/larmee-du-crime/?sfw=pass1701675879