Stéphanie Courouble-Share
Na een toespraak op 14 november 2025 aan het einde van de conferentie georganiseerd door het Centre arabe de recherches et d’études politiques à Paris (CAREP), nam Francesca Albanese een uitnodiging van EuroPalestine aan. Een actie die werd toegejuicht door haar fans – waaronder parlementslid Aymeric Caron (La France Insoumise) – in de boekwinkel Résistances, een centrale plek in het Franse anti-zionistische ecosysteem.
Sinds enkele dagen geeft Francesca Albanese, speciale rapporteur van de VN voor de bezette Palestijnse gebieden, talrijke publieke optredens in Parijs. Als gast bij France Culture op 18 november 2025 verklaarde ze nog: « Ik ben geen pro-Palestijnse stem, ik ben voor mensenrechten. » Een geloofsbelijdenis die haar retorische kenmerk is geworden, bedoeld om de kritiek op haar standpunten te weerleggen.
Maar achter deze verzorgde formulering maakt haar verblijf in Parijs duidelijk dat ze voortdurend nauwe banden onderhoudt met de meest radicale antisemitische netwerken, en een ideologisch kader hanteert dat duidelijk afwijkt van de neutraliteit die van haar VN-mandaat wordt verwacht.
Deze reeks gebeurtenissen maakt overigens deel uit van een continuïteit die al werd geanalyseerd in een artikel van Daniel Szeftel in Le Droit de Vivre, « Van ‘settlerkolonialisme’ tot ‘genocide’: over de antizionistische obsessies van Francesca Albanese », waarin de conceptuele verschuivingen die haar discours structureren werden toegelicht.
Bewuste politieke keuzes
Een van de meest opvallende momenten van haar verblijf was het bezoek aan de boekhandel Résistances, een centrale plek in het anti-zionistische ecosysteem in Frankrijk. Structureel verbonden met CAPJPO-EuroPalestine, opgericht door Olivia Zémor in 2002, is deze boekhandel al twintig jaar een kruispunt waar extreemlinks, extreemrechts, samenzweringstheoretici en de meest radicale activisten elkaar ontmoeten. Zo zagen we er bijvoorbeeld tijdens de EuroPalestine-bijeenkomst van 2004 Dieudonné M’Bala M’Bala en Alain Soral voorbij komen.
In de loop der jaren heeft Résistances sprekers ontvangen die symbool staan voor deze ideologische wereld: Shlomo Sand (in 2009 en 2013), wiens theses die het bestaan van het Joodse volk betwijfelen, als referentie dienen voor het militante anti-zionisme; John Bastardi-Daumont, advocaat van de Holocaustontkenner Robert Faurisson, in 2009; of Gilad Atzmon, te gast in 2011, een voormalig Israëlische muzikant die een radicale propagandist werd, zijn Israëlische staatsburgerschap opgaf en zich herhaaldelijk uitsprak ten gunste van Faurisson, waardoor hij het negationisme normaliseerde onder het mom van het ‘humanistisch’ antizionisme.
De keuze voor deze locatie in plaats van een academische instelling is niet toevallig: het duidt op een duidelijke politieke positionering.
Carlos Latuff: een decor dat niet neutraal is
Achter Albanese in de boekhandel Résistances is een tekening te zien van Carlos Latuff, een Braziliaanse cartoonist wiens beeldtaal tegen Israël regelmatig antisemitische stereotypen bevat. Latuff won in 2006 de tweede prijs van de Internationale Cartoonwedstrijd over de Holocaust in Teheran, een evenement dat gericht was op het ontkennen en verdraaien van de Shoah. Zoals Joël en Dan Kotek in Au nom de l’antisionisme aantonen, maken zijn karikaturen “zonder enige twijfel” gebruik van de jodenhatende iconografie van de “kindermoordende jood”, die op grote schaal wordt verspreid op websites die zich “progressief” noemen. De aanwezigheid van zijn tekening uit 2023 achter Albanese past dus in een duidelijk herkenbaar politiek beeld. We zien de Israëlische veiligheidsbarrière, waarop het woord “apartheid” staat geschreven, vernield door een groene vuist. Uit een wachttoren klinkt een verbaasd “wow”. Op dezelfde muur, vlakbij de tekening, laat Albanese een opdracht achter: “Vrijheid voor iedereen boven alles. (En tussen de zee en de rivier)”.
France Culture: het moment van de waarheid
Tijdens het interview op France Culture werpt een passage bijzonder veel licht op de ideologische opvattingen van de rapporteur. Journalist Guillaume Erner vraagt haar: “Maar ik hoop dat u zionist bent, Francesca Albanese, nietwaar? Aangezien zionisme de zelfbeschikking van het Joodse volk is.” Albanese aarzelt niet lang: “Eh… Nee… Eh… ik heb geen ideologie.” Deze moeite om het recht van het Joodse volk op zelfbeschikking te erkennen, dat toch een basisprincipe is in het internationaal recht, onthult de consistentie van haar standpunt: ze neemt zonder kritische afstand de categorieën van het antizionistische activisme over. In het vervolg van het interview neemt ze de categorieën over die inmiddels onmisbaar zijn geworden in het militante discours: symmetrie tussen Israëlische gijzelaars en Palestijnse gevangenen, beschrijving van Israël als een apartheidsregime, kwalificatie van Gaza als toneel van een “genocide”.
Deze termen, die in de academische literatuur fel worden betwist, komen precies overeen met het lexicon van CAPJPO-EuroPalestine, gevoed door de intellectuele referenties van Judith Butler en Ilan Pappé. Ze resoneren met de plaatsen die zij bezoekt en met hun militante netwerken. Judith Butler, een invloedrijke Amerikaanse filosofe, ontwikkelt in Parting Ways (2012) een kritiek op het zionisme die gebaseerd is op een diasporisch en antinationalistisch jodendom. Hoewel ze elke antisemitische dimensie verwerpt, beschrijft ze bepaalde vormen van zionisme als een “vestigingskolonialisme”, een stelling die vandaag de dag centraal staat in het radicale antizionisme. Sinds 7 oktober heeft ze een extra stap gezet door te beweren dat de aanval van Hamas geen terrorisme of antisemitisme was, maar een vorm van “gewapend verzet”, waarmee ze haar analyse expliciet in lijn brengt met een postkoloniale interpretatie die geweld rechtvaardigt.
De historicus Ilan Pappé verdedigt in The Ethnic Cleansing of Palestine (2006) het idee van een vooropgezet plan om de Palestijnen in 1948 te verdrijven en beschrijft het zionisme als een koloniale ideologie. Sinds 7 oktober heeft hij zijn radicalisering versterkt, met name met de publicatie van de vertaling in het Frans, in 2025, van Lobbying for Zionism on Both Sides of the Atlantic, met een voorwoord van Youssef Hindi, een centrale figuur in Égalité & Réconciliation van Alain Soral. Deze redactionele keuze illustreert de verschuivingen die bepaalde antizionistische intellectuelen hebben gemaakt naar complottheorieën.
Wanneer activisme botst met een VN-mandaat
Het probleem is niet dat Albanese de Palestijnse zaak verdedigt. Velen doen dat op legitieme wijze. Het probleem is dat de grens tussen haar VN-mandaat en haar radicale activisme voortdurend vervaagt. Haar herhaalde beschuldigingen tegen Israël, het bagatelliseren van het geweld van Hamas, haar eenduidige ideologische verwijzingen en haar problematische relaties ondermijnen de geloofwaardigheid van een mechanisme dat internationale neutraliteit zou moeten belichamen. In een context waarin de beschuldiging van “genocide” een geopolitiek instrument is geworden, verzwakt deze verwarring het hele systeem van speciale rapporteurs.
Het is geen neutrale daad om het woord te nemen op een plek die wordt geassocieerd met holocaustontkenners en complotdenkers – en om dat te doen voor een tekening van Latuff. Het legitimeert een ideologisch ecosysteem dat politiek antizionisme doet ontaarden in een banalisering van antisemitische stereotypen.
Vertaling van:
Les sombres liaisons idéologiques de Francesca Albanese
