Apenpokken: de nieuwste gril van de complotisten

Het nieuwste virus in het nieuws, de apenpokken, kon niet anders dan de verbeelding prikkelen van de complosfeer en zijn vele vertakkingen. Zullen ze ooit stoppen met het verzinnen van nieuwe 'theorieën'? Reken maar dat ze dat niet zullen doen. Want door de ongegronde geruchten van de vorige dag (over Covid of Oekraïne, bijvoorbeeld) te kruisen met die van de dag ervoor, stellen zij het moment van de afrekening uit en vermijden zij te reageren op de werkelijkheid die onvermijdelijk hun catastrofale profetieën tegenspreekt. Dit kan als een kunst worden gezien. Of als pathologisch gedrag. Samenzweringen, de kinderpokken van de rede. - Rudy Reichstadt (Franc-Tireur)

RECENT

COMPLOTTHEORIEËN

Scepticus.nl is een project van Peter Zegers (*Venray, 1965). Je vindt hier een combinatie van artikelen die in diverse tijdschriften zijn gepubliceerd, en teksten die kunnen worden aangepast wanneer het onderzoek nieuwe informatie of inzichten oplevert.

“Waardoor ontstaat die haat [antisemitisme]? De kerk alleen doet het niet. Liberalen, sociaal-demokraten en denkelijk ook wel anarchisten zijn er niet vrij van. Integendeel.” - Coltof, 1912

ANTISEMITISME

EXTREEM-RECHTS

NIEUW

Apenpokken: de nieuwste gril van de complotisten

Het nieuwste virus in het nieuws, de apenpokken, kon niet anders dan de verbeelding prikkelen van de complosfeer en zijn vele vertakkingen. Zullen ze ooit stoppen met het verzinnen van nieuwe 'theorieën'? Reken maar dat ze dat niet zullen doen. Want door de ongegronde geruchten van de vorige dag (over Covid of Oekraïne, bijvoorbeeld) te kruisen met die van de dag ervoor, stellen zij het moment van de afrekening uit en vermijden zij te reageren op de werkelijkheid die onvermijdelijk hun catastrofale profetieën tegenspreekt. Dit kan als een kunst worden gezien. Of als pathologisch gedrag. Samenzweringen, de kinderpokken van de rede. - Rudy Reichstadt (Franc-Tireur)

Alternatieve ‘feiten’ en verwarring rond het bloedblad van Buffalo

Zoals bij elke spectaculaire gebeurtenis kwamen de verschillende stromingen in het complotistenmilieu en extreemrechts al snel met alternatieve verklaringen en pasten deze in een reeds bestaand, gebruiksklaar interpretatief kader. "Grote vervanging", "valse vlag", "Deep State": dat zijn de trefwoorden waarmee samenzweringstheoretici duiding geven aan de racistische aanslag van Payton Gendron. - Maurice Ronai (Conspiracy Watch)

Het bloedbad van Buffalo: een manifest voor witte raszuiverheid

Wie is Payton Gendron, de koelbloedige moordenaar van tien Afro-Amerikanen op 14 mei in Buffalo? Het onderzoek, waarvan de volgende fase de verschijning van Gendron voor de rechtbank op 9 juni is, zal uitwijzen of hij, zoals hij zegt, slechts in geringe mate is beïnvloed door personen die hij persoonlijk heeft ontmoet, en of het inderdaad het internet en de sociale netwerken zijn die hem, aan het einde van een uitdrukkelijke radicalisering (hij zou zijn daad in januari jongstleden hebben beraamd), hebben doen uitgroeien tot een moordenaar die tot een nieuwe categorie behoort: dat van terroristen die geen "eenzame wolven" zijn omdat zij medestrijders, denkers en virtuele intellectuele handlangers hebben. - Jean-Yves Camus (Charlie Hebdo)

Geopolitiek van extreemrechts: hoe denken nationalisten over de wereld?

Extreemrechts heeft een obsessie met 'het voortbestaan van het blanke ras'. Deze kwestie zal al het andere bepalen, met inbegrip van hun visie op geopolitiek. Een interview met onderzoeker Stéphane François (Universiteit van Mons, CNRS) - Pierre Plottu en Maxime Macé (Streetpress)

De dodelijkste samenzweringstheorie ter wereld

Het bloedbad in Buffalo maakt deel uit van het bloedige spoor van aanslagen geïnspireerd door de theorie van de "etnische vervanging". Het verschrikkelijke bloedbad in Buffalo in de Verenigde Staten is het zoveelste bloedbad dat is aangericht door een extreemrechtse terrorist die bezeten is van neonazistische propaganda en gevaarlijke samenzweringstheorieën, vooral die van "etnische vervanging". De mythe van de "etnische vervanging" is zowel een angstaanjagende vector van radicalisering als een onderdeel van een schijnbaar legitiem en gelegitimeerd politiek debat. En het is juist dit kenmerk dat het tot 's werelds dodelijkste complottheorie maakt, althans op dit moment in de geschiedenis. - Leonardo Bianchi (Valigia Blu)

Racistische moord in Buffalo: de ‘Grote Vervanging’-theorie wapent criminelen

Er bestaan geen ongevaarlijke woorden. Als woorden haat oproepen, dan leidt dat tot moord. Het is net zo naïef of onverantwoordelijk om te denken dat ideeën onschuldig zijn. De theorie van de "Grote Vervanging" die de Buffalo-moordenaar gebruikt om zijn misdaden te rechtvaardigen, is een massavernietigingswapen. De herhaling van bepaalde tragische gebeurtenissen zou een wake-up call moeten zijn. Het wordt tijd dat wij ons collectief bewust worden van de destructieve kracht van bepaalde ideeën die, wanneer zij als slogans worden gebruikt, haat kunnen aanwakkeren en misdadigers kunnen wapenen. - Alain Barbanel (Droit de Vivre)

Het is niet waar dat Hitler “Joodse voorouders had”

Op 1 mei 2022 gaf de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov een interview waarin hij verklaarde dat "ook Hitler van joodse origine was. Een mythe die steeds opnieuw opduikt. De afkomst van Hitlers grootvader aan vaders kant is vaak het onderwerp van volstrekt ongegronde complottheorieën. (Facta)

Argos et les abus rituels sataniques inexistants

La légende selon laquelle une société secrète d'élite maltraite et assassine des enfants innocents lors de séances rituels semble avoir une vie tenace. Habituellement, ce genre d'histoires ne se rencontre que chez quelques fanatiques du conspirationnisme. Il était donc assez étonnant d'entendre cette théorie être sérieusement proclamée par Sanne Terlingen et Huub Jaspers, deux journalistes d'investigation chevronnés du programme de radio Argos (Human/VPRO). L'émission se fonde sur les déclarations invérifiables de 'Marinke', un informateur anonyme, et sur les déclarations de cinq "experts" controversés, dont la plupart, à y regarder de plus près, s'avèrent être des militants. C'est plutôt decevant que deux journalistes d'investigation si expérimentés ressentent sciemment le besoin de diffuser ce genre de fantasme de conspiration. Les abus sexuels sont suffisamment graves en soi, il n'est pas nécessaire de répandre des théories de conspiration spectaculaires et absurdes à leur sujet en outre.

Le retour d’un mythe : Les abus rituels et le statut sacré d’Argos

Des abus rituels sataniques aux Pays-Bas? La question semble être de retour. Tous ceux qui se souviennent encore des discussions des années 1990 sur ce sujet doivent être surpris. En juin 2020, le programme de radio Argos a fait en sorte que le sujet apparaisse aussi dans les médias grand public comme digne d'être sérieusement étudié à nouveau. La Chambre basse est d'accord avec cela. Apparemment, pour beaucoup de politiciens et de journalistes, il est plus facile de croire les témoignages bizarres que de se rendre compte que rien de nouveau n'a été apporté qui justifierait une nouvelle enquête. Pepijn van Erp & Peter Zegers (Sargasso)

De zoektocht naar de waarheid: een fundament van de democratie

Dat het Rassemblement National op 24 april moet worden verslagen spreekt vanzelf. Maar we weten ook dat deze verkiezingsnederlaag de giftigheid van de ideeën niet veel zal doen verminderen. De desinformatie en de post-waarheidspropaganda van extreemrechts zijn op zichzelf al een gevaar voor de republiek en voor de democratie. Meer dan ooit is de strijd voor de waarheid de hoeksteen van onze democratie. Het is de verdediging en instandhouding van dit kader dat vandaag op het spel staat. Zonder dit kader triomfeert de chaos van alternatieve waarheden, met een stoet van demagogen, goeroes, zakenlieden en negationisten. Deze cruciale behoefte aan waarheid is niet het voorrecht van één partij of één presidentskandidaat: het is dat van alle democraten. Het is de voorwaarde voor de instandhouding van een taal en gemeenschappelijke referentiepunten, die reeds grotendeels zijn aangetast. Zonder dat is het niet mogelijk te strijden tegen ongelijkheid en onrechtvaardigheid. Zonder dat, is er geen gemeenschappelijke toekomst. - Emmanuel Debono (Droit de Vivre)

Wil je op de hoogte worden gesteld van nieuwe artikelen? Klik op 'RSS' bovenaan deze pagina, of geef je onderaan de pagina op voor de nieuwsbrief.

MEEST GELEZEN